Statek widmo
na Atlantyku

Wyjście w morze

MV Hondius - holenderski statek ekspedycyjny należący do Oceanwide Expeditions - opuszcza port w Ushuaia w argentyńskiej Patagonii. Na pokładzie 149 osób z 23 krajów: pasażerów po wielotygodniowych podróżach po Argentynie i Chile oraz załoga. Rejs ma trwać 33 dni i zakończyć się w Europie.

Nikt nie wie, że niektórzy podróżni weszli na pokład już zakażeni. Późniejsze ustalenia wskażą, że źródłem była prawdopodobnie ekspozycja na gryzonie lub ich wydaliny podczas wcześniejszych wycieczek lądowych w Ameryce Południowej - nie sam statek. Na pokładzie nie stwierdzono obecności gryzoni.

Pierwsze objawy. Pierwszy zgon.

6 kwietnia 70-letni holenderski pasażer zgłasza się do lekarza okrętowego z gorączką, bólem głowy i biegunką. Stan szybko się pogarsza - pojawiają się objawy niewydolności oddechowej. 11 kwietnia mężczyzna umiera na pokładzie, gdy statek znajduje się na środku południowego Atlantyku, między Georgią Południową a Wyspą Świętej Heleny.

Lekarz okrętowy nie jest w stanie ustalić przyczyny zgonu. Ciało zostaje zabezpieczone w chłodni statku. W tym momencie nikt jeszcze nie podejrzewa hantawirusa.

Wyspa Świętej Heleny i niewidoczny rozłam

24 kwietnia statek dobija do Wyspy Świętej Heleny - odległego brytyjskiego terytorium na południowym Atlantyku. Schodzi z niego 30 pasażerów, m.in. żona zmarłego Holendra, która towarzyszy ciału męża. Ona sama już źle się czuje. 25 kwietnia jej stan dramatycznie pogarsza się podczas lotu do Johannesburga; umiera dzień po przylocie. To drugi zgon.

27 kwietnia kolejny pasażer - Brytyjczyk - zostaje ewakuowany medycznie z Ascension do RPA w stanie krytycznym. Trafia na OIOM w Johannesburgu. Trzydziestu pasażerów, którzy zeszli na Wyspie Świętej Heleny, w tym samym tygodniu rozjeżdża się do swoich krajów - Szwajcarii, Singapuru, Wielkiej Brytanii i innych. Część z nich miała wówczas już kontakt z patogenem.

Diagnoza, która zmienia wszystko

W Johannesburgu w stanie krytycznym leżący Brytyjczyk po serii negatywnych testów (panel patogenów oddechowych) otrzymuje pozytywny wynik PCR na hantawirusa. To pierwszy laboratoryjnie potwierdzony przypadek w tym ognisku.

Tego samego dnia na pokładzie MV Hondius umiera niemiecka pasażerka z objawami zapalenia płuc. To trzeci zgon. WHO otrzymuje formalne zgłoszenie od krajowego punktu kontaktowego IHR Zjednoczonego Królestwa. Aktywowany zostaje międzynarodowy protokół reagowania kryzysowego.

Praia i pierwszy alert WHO

3 maja MV Hondius dobija do Praii, stolicy Republiki Zielonego Przylądka. Władze wysyłają zaopatrzenie medyczne i tworzą strefę izolacji, ale nie zezwalają nikomu na zejście ze statku - lokalna infrastruktura nie jest w stanie obsłużyć ewakuacji o takiej skali. Reżim na pokładzie zaczyna przypominać lockdown z okresu pandemii COVID-19.

4 maja WHO publikuje pierwszy Disease Outbreak News (DON599): 7 przypadków, 3 zgony, jeden pacjent w stanie krytycznym. Globalna ocena ryzyka - nadal niska, ale alarm rozprzestrzenia się na cztery kontynenty.

Szczep zidentyfikowany: wirus Andes

Genewa University Hospital identyfikuje konkretny szczep wirusa - to wirus Andes (ANDV), jedyny znany hantawirus zdolny do transmisji z człowieka na człowieka. W szwajcarskim szpitalu hospitalizowany jest mężczyzna, który zszedł ze statku jeszcze 24 kwietnia. Liczba potwierdzonych i prawdopodobnych zakażeń rośnie do ośmiu. CDC aktywuje reakcję kryzysową poziomu 3 (najniższy z trzech poziomów reakcji agencji) oraz publikuje 8 maja oficjalny komunikat Health Alert Network HAN00528, informując placówki medyczne w USA o ryzyku importowanych przypadków.

Hiszpania, mimo sprzeciwu prezydenta Wysp Kanaryjskich, zezwala statkowi na zawinięcie do Teneryfy - argumentując "obowiązkiem moralnym i prawnym wobec pasażerów".

Echo w Polsce

Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski informuje, że obywatel Polski został objęty nadzorem epidemiologicznym. Według komunikatu GIS osoba ta miała potencjalny kontakt z zakażonymi podczas ewakuacji na Wyspie Świętej Heleny, nie przebywa w Polsce i nie wykazuje objawów. Pokazuje to, jak gęsta jest sieć śladów po jednym rejsie.

Teneryfa: koniec rejsu, początek logistyki

MV Hondius dobija do Teneryfy. 147 osób schodzi na ląd w pełnym reżimie sanitarnym. Loty ewakuacyjne kierują pasażerów do sześciu krajów europejskich i Kanady. Pięciu obywateli Francji trafia do Paryża - u jednego z nich objawy rozwijają się już w trakcie lotu; po wylądowaniu test potwierdza hantawirusa, stan określono jako "bardzo krytyczny".

Pozostali zostają objęci 72-godzinną hospitalizacją obserwacyjną i 45-dniową kwarantanną domową.

Sytuacja monitorowana

Według komunikatu WHO Disease Outbreak News DON601 z 13 maja 2026 roku odnotowano łącznie 11 przypadków: 8 potwierdzonych laboratoryjnie, 2 prawdopodobne i 1 niejednoznaczny (oczekujący na ponowne testowanie). Liczba zgonów wynosi 3, w tym 2 potwierdzone jako spowodowane przez wirus Andes. Przypadki dotyczą kilku krajów, m.in. RPA, Holandii, Szwajcarii, Francji, Hiszpanii i USA - część pacjentów jest hospitalizowana.

Dyrektor WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus zapowiada możliwość pojawienia się kolejnych przypadków ze względu na długi okres inkubacji wirusa. WHO ocenia globalne ryzyko jako niskie, ECDC jako bardzo niskie dla populacji UE/EOG, a CDC jako bardzo niskie dla społeczeństwa USA.